Тодруулбал, тус аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын II багийн “Бэлчир” гэдэг газар дөрөвдүгээр сарын 28-ны 17:00 цагт гарсан ойн түймрийн голомтод тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Гал түймэр унтраах, аврах 69 дүгээр анги, сумын Мэргэжлийн ангийнхан ажилласан юм.

Мөн Алаг-Эрдэнэ сумын Цагаанбэлчир багийн "Нам-Улаан" гэдэг газар дөрөвдүгээр сарын 29-ний өдрийн 11:35 цагт гарсан ойн түймрийг унтраах ажиллагаанд тус аймгийн Онцгой байдлын газар, сумын мэргэжлийн ангийнхан оролцлоо.

Эх сурвалж: ОБЕГ

Харин Увс аймгийн Зүүнхангай, Цагаанхайрхан, Өмнөговь сумдын нутгаар цас орж байна.

Тус хэргийг цагдаагийн байгууллагаас шалгах ажиллагаа явагдаж байна. Иймд эцэг эх, асран хамгаалагчид бага насны хүүхдээ хараа хяналтгүй орхихгүй байх, харгалзах хүнгүйгээр ойрын хүрээллийн хүнд итгэж үлдээхгүй танихгүй хэн нэгнийг гэртээ авч ирж, архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэхгүй байхыг сэрэмжлүүлж байна.

Баян-Өлгий (Сагсайн өмнөд, Булган) Увс (Малчин, Хяргас, Зүүнговь, Баруунтуруун, Цагаанхайрхан), Ховд (Үенч, Алтай), Завхан (Цэцэн-Уул, Баянтэс, Нөмрөг, Тэс, Асгат), Говь-Алтай (Тонхил), Хөвсгөл (Цэцэрлэг, Улаан-Уул, Цагааннуур), Сэлэнгэ (Ерөө, Орхонтуул, Орхон, Хушаат, Сайхан, Түшиг, Сант, Хүдэр, Зүүнбүрэн, Сүхбаатар, Жавхлант), Дархан-Уул (Орхон, Дархан)-д 21 см-ээс дээш зузаан, 0.16-0.31 г/см³ нягттай,

Увс (Сагил, Түргэн, Тариалан, Давст, Тэс, Зүүнхангай, Өндөрхангайн хойд), Ховд (Булган), Завхан (Баянхайрхан, Сонгино, Түдэвтэй, Тэлмэн, Тосонцэнгэл, Их-Уул, Алдархаан, Эрдэнэхайрхан, Отгон), Хөвсгөл (Цагаан-Үүр, Алаг-Эрдэнэ, Ренчинлхүмбэ), Булган (Тэшиг, Хутаг-Өндөр, Хангал, Сайхан, Орхон, Бүрэгхангай, Дашинчилэн, Баяннуур), Сэлэнгэ (Алтанбулаг, Цагааннуур, Шаамар, Баруунбүрэн, Баянгол), Дархан-Уул (Шарынгол, Хонгор), Төв (Лүн, Заамар, Угтаалцайдам, Цээл, Жаргалант, Борнуур, Эрдэнэ, Мөнгөнморьт), Өвөрхангай (Сант), Хэнтий (Баян-Адрага), Дорнод (Гурванзагал, Дашбалбар, Халхгол, Чулуунхороот, Цагаан-Овоо, Сэргэлэн, Чойбалсан)-д 11-20 см зузаан, 0.08-0.41 г/см³ нягттай, бусад нутгаар 10 см-ээс бага зузаан, 0.1-0.35 г/см³ нягттай байна (1 дүгээр зураг).

Цасны зузаан хамгийн их байгаа сумдыг дурдвал Увсын Хяргас, Цагаанхайрхан, Завханы Цэцэн-Уул, Баянтэс, Нөмрөг, Хөвсгөлийн Цэцэрлэг, Сэлэнгийн Ерөө, Орхонтуул, Хүдэрт 31-38 см байна. Цасан бүрхүүлийн хэмжээг өмнөх арван хоногтой харьцуулахад 5 хувиар буурсан байна гэж ЦУОШГ-аас мэдээлжээ.

Тодруулбал, Цагааннуур сумаас Мөрөн сумын чиглэлд “Хөвсгөл” далайн мөсөн дээгүүр явсан суудлын автомашин нэгдүгээр сарын 11-ний өдрийн 21:30 цагийн орчим хар хил рүү баруун талын дугуй хэсгээрээ орсон, зорчигчид нь автомашинаасаа эсэн мэнд гарсан дуудлага иржээ.

Дуудлагын дагуу тухайн аймгийн Онцгой байдлын газрын Эрэн хайх, аврах салбар, Хатгал тосгон дахь Гал түймэр унтраах, аврах 69 дүгээр ангийн алба хаагчид очиж, тус автомашинд зорчиж явсан 4 хүнийг тээвэрлэн мөн өдрийн 01:20 цагт Хатгал тосгоны Эрүүл мэндийн төвд хүлээлгэн өгсөн бөгөөд иргэдийн биеийн байдал хэвийн байна.

Хөвсгөл нуурын мөсөн бүрхүүлийн зузаан харилцан адилгүй, нимгэн хөлдсөн байгаа учир иргэд, аялагчид, малчид, тээвэрчид та бүхнийг мөсөн дээгүүр явган болон авто тээврийн хэрэгслээр зорчихгүй байхыг урьдчилан сэрэмжлүүлж байна. 

Эх сурвалж: ОБЕГ

Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ сумын урд талд оршдог Жаргалантын гол хасах 50 хэмд ч хөлддөггүй учраас нутгийн иргэд нь амьд устай гэж үздэг. Голын харзанд өвлийн улиралд иргэд их ордог бөгөөд бүлээн, дотор нь ургасан өвс ургамал нь ногооноороо цэцэглэсэн байдаг гэнэ. Мөн голын уур манан ойр орчмын мод бутыг цантуулж, өвлийн ули­ралд маш үзэсгэлэнтэй болдог учраас иргэд очиж сонирхон зургаа авхуулдаг болжээ.

Э.Сүйлэн

https://www.unuudur.mn/a/279745

Улсын хэмжээнд энэ он гарсаар гол, нуурын мөс цөмөрсөн дөрвөн удаагийн дуудлага, мэдээлэл Онцгой байдлын ерөнхий газарт бүртгэгдсэн байна. Тодруулбал, Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ болон Алаг-Эрдэнэ сумд гурав, нийслэлийн Багануур дүүрэгт нэг тохиолдол гарчээ. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 3.3 хувиар өссөн үзүүлэлт юм.

Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас мэдээлснээр манай орны ихэнх гол, мөрөн, нуур битүү мөсөн бүрхүүлтэй байгаа ч зузаан нь харилцан адилгүй аж. Мөсний зузаан сүүлийн 10 хоногт 5-60 см-ээр нэмэгдэж, 25-130 см-т хүрсэн ч зарим гол, нуурын мөс өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 5-30 см нимгэн байгаа гэнэ. Иймд мөсний зузаан, нуурын толио болон голын нийт уртын дагууд харилцан адилгүй, хүн, мал, машин явахад хангалттай хэмжээнд хүрч бэхжээгүй байгаа тул цаг хожих, зам товчлох зэргээр мөсөн дээгүүр авто тээвэр хийхгүй байхыг дээрх байгууллагынхан анхаарууллаа.

Түүнчлэн ирэх бямба гаргаас энэ сарын 21ний хооронд манай орныг Хойд туйлын хүйтэн агаарын урсгал дайран өнгөрөх тул хүйтний эрч эрс чангарах төлөвтэй байна. Тухайлбал, Архангай, Булган, Төв, Сэлэнгэ, Завхан болон говийн бүсийн зарим нутгаар цас орж, шуурах гэнэ. Ялангуяа Завхан, Архангай, Хангайн нуруу орчмоор энэ сарын 17-18-нд шилжих шөнө хасах 40-42, Хэнтийн нуруу болон ДарханУул, Сэлэнгэ аймгийн нутагт хасах 38-40 хэмд хүрч хүйтрэхийг мэргэжлийн байгууллагууд сэрэмжлүүллээ.

Цаа буга нь тайгын царам, өндөр уулын таг газрын хаг, хөвдөөр хооллодог сүргийн зохион байгуулалттай, өвөрмөц амьтан юм. Монгол­ чууд агтлаагүй эр цааг этэр, зассаныг нь зарь, эмийг мянжиг, төлийг нь хугаш хэмээн нэрлэдэг. Биеийн бүтцийн хувьд 220 см урт, 140 см өндөр сэрвээтэй бөгөөд 300 орчим килограмм жинтэй. Мөн богино хөл, урт хүзүү, жижиг чихтэй энэ амьтны зүс улирал бүрд хувирч өөрчлөгддөг онцлогтой. Ороо нь аравдугаар сард ордог бөгөөд мянжиг хээлээ 220-225 хоног тээж, тавдугаар сард төллөдөг байна.