Цаг үе - Хөвсгөл аймаг

Таван аймгийн 14 суманд бороо орж байна

zulaa — Tue, 07 Apr 2026 17:41:48 +0800

Ус цаг уур орчны шинжилгээний газраас гаргасан мэдээллээр өнөөдрийн 14:00 цагийн байдлаар таван аймгийн 14 суманд бороо орж байна. Тодруулбал Баян-Өлгий, Булган, Увс, Ховд, Хөвсгөл аймгуудад хур тунадас орж байгаа аж.

Баян-Өлгий аймгийн - Баяннуур, Толбо, Өлгий
Булган аймгийн - Сэлэнгэ
Увс аймгийн - Баруунтуруун, Малчин, Наранбулаг, Улаангом, Ховд, Хяргас
Хөвсгөл аймгийн - Хатгал тосгон, Цагаан-Уул
Ховд аймгийн - Ховд /аадар бороо/
Хөвсгөл аймгийн - Баянзүрх /аадар бороо/

Харин Увс аймгийн Зүүнхангай, Цагаанхайрхан, Өмнөговь сумдын нутгаар цас орж байна.

Хөвсгөл аймагт 17 настай эрэгтэй М бага насны охиныг хүчирхийлсэн жигшүүрт хэрэг гарчээ

zulaa — Mon, 23 Mar 2026 14:04:54 +0800

2026 оны гуравдугаар сарын 13-ны өдөр Хөвсгөл аймагт 17 настай эрэгтэй М бага насны охиныг хүчирхийлсэн хэрэг цагдаагийн байгууллагад бүртгэгджээ.

Тус хэргийг цагдаагийн байгууллагаас шалгах ажиллагаа явагдаж байна. Иймд эцэг эх, асран хамгаалагчид бага насны хүүхдээ хараа хяналтгүй орхихгүй байх, харгалзах хүнгүйгээр ойрын хүрээллийн хүнд итгэж үлдээхгүй танихгүй хэн нэгнийг гэртээ авч ирж, архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэхгүй байхыг сэрэмжлүүлж байна.

Увс, Завхан, Сэлэнгэ, Хөвсгөлийн зарим сумдаар цасны зузаан хамгийн их байна

zulaa — Tue, 24 Feb 2026 11:36:59 +0800

Арав хоногт нэг удаа хийдэг хээрийн цасны хэмжилтийн мэдээгээр 2 дугаар сарын 20-ны байдлаар нийт нутгийн 70 хувьд цастай байгаагаас:

Баян-Өлгий (Сагсайн өмнөд, Булган) Увс (Малчин, Хяргас, Зүүнговь, Баруунтуруун, Цагаанхайрхан), Ховд (Үенч, Алтай), Завхан (Цэцэн-Уул, Баянтэс, Нөмрөг, Тэс, Асгат), Говь-Алтай (Тонхил), Хөвсгөл (Цэцэрлэг, Улаан-Уул, Цагааннуур), Сэлэнгэ (Ерөө, Орхонтуул, Орхон, Хушаат, Сайхан, Түшиг, Сант, Хүдэр, Зүүнбүрэн, Сүхбаатар, Жавхлант), Дархан-Уул (Орхон, Дархан)-д 21 см-ээс дээш зузаан, 0.16-0.31 г/см³нягттай,

Увс (Сагил, Түргэн, Тариалан, Давст, Тэс, Зүүнхангай, Өндөрхангайн хойд), Ховд (Булган), Завхан (Баянхайрхан, Сонгино, Түдэвтэй, Тэлмэн, Тосонцэнгэл, Их-Уул, Алдархаан, Эрдэнэхайрхан, Отгон), Хөвсгөл (Цагаан-Үүр, Алаг-Эрдэнэ, Ренчинлхүмбэ), Булган (Тэшиг, Хутаг-Өндөр, Хангал, Сайхан, Орхон, Бүрэгхангай, Дашинчилэн, Баяннуур), Сэлэнгэ (Алтанбулаг, Цагааннуур, Шаамар, Баруунбүрэн, Баянгол), Дархан-Уул (Шарынгол, Хонгор), Төв (Лүн, Заамар, Угтаалцайдам, Цээл, Жаргалант, Борнуур, Эрдэнэ, Мөнгөнморьт), Өвөрхангай (Сант), Хэнтий (Баян-Адрага), Дорнод (Гурванзагал, Дашбалбар, Халхгол, Чулуунхороот, Цагаан-Овоо, Сэргэлэн, Чойбалсан)-д 11-20 см зузаан, 0.08-0.41 г/см³нягттай, бусад нутгаар 10 см-ээс бага зузаан, 0.1-0.35 г/см³ нягттай байна (1 дүгээр зураг).

Цасны зузаан хамгийн их байгаа сумдыг дурдвал Увсын Хяргас, Цагаанхайрхан, Завханы Цэцэн-Уул, Баянтэс, Нөмрөг, Хөвсгөлийн Цэцэрлэг, Сэлэнгийн Ерөө, Орхонтуул, Хүдэрт 31-38 см байна. Цасан бүрхүүлийн хэмжээг өмнөх арван хоногтой харьцуулахад 5 хувиар буурсан байна гэж ЦУОШГ-аас мэдээлжээ.

Хар хил рүү орсон автомашиныг татан гаргажээ

zulaa — Fri, 13 Feb 2026 10:29:53 +0800

Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ сум Далайн зах багийн “Хилтийн хилт” гэдэг газар "Уаз-3962'' загварын суудлын автомашин баруун талын урд болон хойд дугуй хэсгээрээ хар хил рүү орж хазайсан байсныг алба хаагчид татан гаргажээ.

Тодруулбал, Цагааннуур сумаас Мөрөн сумын чиглэлд “Хөвсгөл” далайн мөсөн дээгүүр явсан суудлын автомашин нэгдүгээр сарын 11-ний өдрийн 21:30 цагийн орчим хар хил рүү баруун талын дугуй хэсгээрээ орсон, зорчигчид нь автомашинаасаа эсэн мэнд гарсан дуудлага иржээ.

Дуудлагын дагуу тухайн аймгийн Онцгой байдлын газрын Эрэн хайх, аврах салбар, Хатгал тосгон дахь Гал түймэр унтраах, аврах 69 дүгээр ангийн алба хаагчид очиж, тус автомашинд зорчиж явсан 4 хүнийг тээвэрлэн мөн өдрийн 01:20 цагт Хатгал тосгоны Эрүүл мэндийн төвд хүлээлгэн өгсөн бөгөөд иргэдийн биеийн байдал хэвийн байна.

Хөвсгөл нуурын мөсөн бүрхүүлийн зузаан харилцан адилгүй, нимгэн хөлдсөн байгаа учир иргэд, аялагчид, малчид, тээвэрчид та бүхнийг мөсөн дээгүүр явган болон авто тээврийн хэрэгслээр зорчихгүй байхыг урьдчилан сэрэмжлүүлж байна.

Эх сурвалж: ОБЕГ

Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг суманд 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

zulaa — Tue, 10 Feb 2026 11:46:26 +0800

Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг сумын нутагт өнөөдөр /2026.02.09/ 14:24:29 цагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ.

Газар зүйн байршил (Өргөрөг, Уртраг) : 49.43 97.06
Газар хөдлөлтийн төвөөс ойр орших аймаг, сумд:
Завхан аймгийн Асгат сумын төвөөс зүүн зүгт 33км
Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг сумын төвөөс баруун зүгт 50км
Завхан аймгийн Баянхайрхан сумын төвөөс зүүн зүгт 53км

Хөвсгөлд нэг хүүхэд улаанбурхны халдвараар нас баржээ

zulaa — Tue, 10 Feb 2026 11:32:43 +0800

Улаанбурхан өвчний улмаас дахин нэг хүүхэд нас барж, улсын хэмжээнд эндэгсдийн тоо 13-т хүрсэн тухай ХӨСҮТ мэдээлэв. Хөвсгөл аймагт 11 сартай хүүхэд өвчний улмаас нас барсан бол, Хэнтий аймагт энэ сарын 21-нд гурван сартай хүүхэд эндсэн байна. ХӨСҮТ-ийн мэдээлснээр, улсын хэмжээнд улаанбурхны батлагдсан тохиолдол 14 075-д хүрч, дэгдэл нь 351 дэх өдрөө үргэлжилж байгаа аж. Өвчлөгсдийн дийлэнх нь 10-14 насныхан буюу 5 192 хүн. Одоогоор 58 хүн эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж байгаа ба Эрчимт эмчилгээний тасагт зургаан сартай хүүхдийн биеийн байдал хүнд байна.

Энэ өвчин нь халдварлах чадвар өндөртэй ч вакцинаар сэргийлэх боломжтой тул 10-15 насны хүүхдүүдийг нэмэлт дархлаажуулалтад хамруулж байна.

Жаргалант голыг үзэхээр 7700 гаруй аялагч өнгөрсөн сард Ренчинлхүмбэ сумыг зорьжээ

zulaa — Tue, 20 Jan 2026 10:19:07 +0800

Дархадын хотгорт агаарын температур хасах 25-41 хэм хүрч хүйтэрдэг ч Жаргалант гол огт хөлдөлгүй, харзлан урсдаг байгалийн хосгүй тогтоцтой. Байгаль эхийн энэхүү гайхамшгийг үзэхэд хамгийн тохиромжтой үе нь арванхоёрдугаар сарын 10-наас нэгдүгээр сарын сүүл хүртэлх богино хугацаа юм. Тиймээс идэр есийн хүйтнийг үл ажран Ренчинлхүмбэ сумыг зорих дотоод, гадаадын аялагчдын цуваа сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдэж байна. Тухайлбал, өнгөрсөн сарын 10-25-нд 150 орчим автомашинаар 750 гаруй хүн зорин очсон байна. Арванхоёрдугаар сарын 25-наас эхлэн өдөрт дунджаар 35-40 машин, 250-300 аялагч тогтмол очих болжээ. Өөрөөр хэлбэл, сүүлийн нэг сарын хугацаанд энэхүү голыг үзэхээр 7700 гаруй жуулчин эл нутгийг зорьсон байх нь.

Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ сумын урд талд оршдог Жаргалантын гол хасах 50 хэмд ч хөлддөггүй учраас нутгийн иргэд нь амьд устай гэж үздэг. Голын харзанд өвлийн улиралд иргэд их ордог бөгөөд бүлээн, дотор нь ургасан өвс ургамал нь ногооноороо цэцэглэсэн байдаг гэнэ. Мөн голын уур манан ойр орчмын мод бутыг цантуулж, өвлийн улиралд маш үзэсгэлэнтэй болдог учраас иргэд очиж сонирхон зургаа авхуулдаг болжээ.

Э.Сүйлэн

https://www.unuudur.mn/a/279745

Хөвсгөл аймагт нуурын мөс цөмөрч, хоёр хүн амиа алджээ

zulaa — Thu, 15 Jan 2026 14:29:06 +0800

Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ сумын Хөндий багийн нутагт Дээд цагаан нуурын мөс цөмөрсний улмаас автомашинтай зорчиж явсан хоёр хүн амиа алдав. Дуудлагын дагуу аймгийн Эрэн хайх, аврах салбарын алба хаагчид болон Рэнчинлхүмбэ сумын мэргэжлийн ангийн бү рэлдэхүүн ажиллаж, 20см зузаантай нуурын мөсийг зүсэж, замыг нь чөлөөлөн, цөмөрсөн автомашиныг татан гаргаж, холбогдох байгууллагынханд хүлээлгэн өгчээ.

Улсын хэмжээнд энэ он гарсаар гол, нуурын мөс цөмөрсөн дөрвөн удаагийн дуудлага, мэдээлэл Онцгой байдлын ерөнхий газарт бүртгэгдсэн байна. Тодруулбал, Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ болон Алаг-Эрдэнэ сумд гурав, нийслэлийн Багануур дүүрэгт нэг тохиолдол гарчээ. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 3.3 хувиар өссөн үзүүлэлт юм.

Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас мэдээлснээр манай орны ихэнх гол, мөрөн, нуур битүү мөсөн бүрхүүлтэй байгаа ч зузаан нь харилцан адилгүй аж. Мөсний зузаан сүүлийн 10 хоногт 5-60 см-ээр нэмэгдэж, 25-130 см-т хүрсэн ч зарим гол, нуурын мөс өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 5-30 см нимгэн байгаа гэнэ. Иймд мөсний зузаан, нуурын толио болон голын нийт уртын дагууд харилцан адилгүй, хүн, мал, машин явахад хангалттай хэмжээнд хүрч бэхжээгүй байгаа тул цаг хожих, зам товчлох зэргээр мөсөн дээгүүр авто тээвэр хийхгүй байхыг дээрх байгууллагынхан анхаарууллаа.

Түүнчлэн ирэх бямба гаргаас энэ сарын 21ний хооронд манай орныг Хойд туйлын хүйтэн агаарын урсгал дайран өнгөрөх тул хүйтний эрч эрс чангарах төлөвтэй байна. Тухайлбал, Архангай, Булган, Төв, Сэлэнгэ, Завхан болон говийн бүсийн зарим нутгаар цас орж, шуурах гэнэ. Ялангуяа Завхан, Архангай, Хангайн нуруу орчмоор энэ сарын 17-18-нд шилжих шөнө хасах 40-42, Хэнтийн нуруу болон ДарханУул, Сэлэнгэ аймгийн нутагт хасах 38-40 хэмд хүрч хүйтрэхийг мэргэжлийн байгууллагууд сэрэмжлүүллээ.

Хөвсгөл аймгийн цаан сүргийн тоо толгой 6.4 хувиар өсжээ

zulaa — Tue, 06 Jan 2026 14:45:00 +0800

Хөвсгөл аймгийн зургаа дахь хошуу мал гэгддэг цаан сүргийн тоо толгой тогтвортой өсөж, 2025 оны жилийн эцсийн тооллогоор 2941-д хүрчээ. Энэ нь 2024 оны мөн үеийнхээс 6.4 хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлт юм. Жил бүрийн тооллого арванхоёрдугаар сард болдог бөгөөд энэ үеэр цаа тайгад гарчихдаг учраас бэлчээрт нь очиж бүртгэдэг аж.

Цаа буга нь тайгын царам, өндөр уулын таг газрын хаг, хөвдөөр хооллодог сүргийн зохион байгуулалттай, өвөрмөц амьтан юм. Монгол чууд агтлаагүй эр цааг этэр, зассаныг нь зарь, эмийг мянжиг, төлийг нь хугаш хэмээн нэрлэдэг. Биеийн бүтцийн хувьд 220 см урт, 140 см өндөр сэрвээтэй бөгөөд 300 орчим килограмм жинтэй. Мөн богино хөл, урт хүзүү, жижиг чихтэй энэ амьтны зүс улирал бүрд хувирч өөрчлөгддөг онцлогтой. Ороо нь аравдугаар сард ордог бөгөөд мянжиг хээлээ 220-225 хоног тээж, тавдугаар сард төллөдөг байна.

Л.Төмөрбаатар: Хөвсгөл аймаг 2026 онд 76 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө босгож бүтээн байгуулалт өрнүүлнэ

zulaa — Tue, 06 Jan 2026 11:21:18 +0800

Хөвсгөл аймгийн бүтээн байгуулалт, хөгжлийн талаар Засаг дарга Л.Төмөрбаатартай ярилцлаа.

-Танай аймаг сүүлийн жилүүдэд бүтээн байгуулалтын санхүүжилтээ өөрсдөө босгож байгаа харагдсан.Энэ жилийн тухайд хэчнээн тэрбум төгрөгийн бүтээн байгуулалтын ажлууд хийхээр зорьж байна вэ?

-Хөвсгөл аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны мөрийн хөтөлбөр дөрвөн үндсэн зорилттой. 2025 онд 336 ажил хийхээр төлөвлөсөн. Ер нь аймагт улсын төсөв, гадаадын зээл тусламжаар л барилга байшин барьдаг. Тэгээд УИХ-ын гишүүн нь “Би улсын төсөвт тавиулсан, аймгийн Засаг дарга нь би бас хөөцөлдсөн” гээд,барилга байшин ашиглалтад ороход гурав дөрвүүлээ цагаан бээлий өмсөөд гараад ирдэг.

Манай Хөвсгөл аймгийн хувьд энэ дөрвөн жилд тийм асуудал байхгүй. Энэ хугацаанд бид 208.5 тэрбум төгрөгийг өөрөө босгож бүтээн байгуулалт хийхээр зорьж байна. 2025 онд 52.5 тэрбум төгрөгийн бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын ажлыг Хөвсгөл аймаг өөрөө босгож хийж чадлаа.

2020-2024 онд Хөвсгөл аймгийн орон нутгийн орлого, өөрийн хөрөнгөөр босгож хийсэн ажил 45.6 тэрбум төгрөг байсан.Үүнд цар тахлын нөлөө байсан байх.Дөрвөн жилд ийм хэмжээний хөрөнгө босгож ажил гүйцэтгэж байсан бол өнгөрсөн 2025 он буюу нэг жилд бид 45.6 тэрбум төгрөгийн ажил хийгээд байна.Тухайлбал, Мөрөн суманд 10.8 км автозам барьсан нь 2025 оныг “Амьдрах орчноо сайжруулж, өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих жил” болгон зарласан ажлын хүрээнд хийсэн том ажлын нэг гэж бодож байна.

Мөн 2299 айлын янданг буулгах боломж бололцоо бүрдсэн.Энэ хэмжээгээр агаарын бохирдол буурна. Өнөөдөр Мөрөн суманд 10258 яндантай айл бий. Бид өнгөрсөн онд зохион байгуулалтын ажлуудаа хийсэн. Энэ оноос айл өрхүүдээ дулаанд холбоно. Энэ бол эдийн засгийн хувьд ч өндөр ач холбогдолтой.

Тухайлбал 25 сая төгрөгөөр үнэлэгддэг хашаа байшин 50 сая төгрөг болж иргэдийн эдийн засгийн эргэлт сайжрах юм. 8м2 байшинтай айл гурван машин мод 2.2 сая төгрөгөөр худалдан авч түлшинд хэрэглэдэг байсан бол дулаанд холбогдсоноор 616 мянган төгрөг зарцуулж байх жишээтэй.

-Хашаандаа тарьж ургуулсан модных нь тоогоор мөнгөн урамшуулал олгох хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. Энэ хэр бодитой ажил болсон бэ?

- Хөвсгөл аймгийн төвийг ногоон Мөрөн болгох тухай олон жил ярьсан. Одоо энэ зорилтын хүрээнд тодорхой талбайд модоо тарина. Үүнийгээ 100 хувь ургуулах том зорилттой. Мөрөнгийн зүүн талд Улаанбаатар руу явах замын хажуугаар 5.5 км хашаа барьж 5200 ширхэг мод тарьсан. Хаврын ургалт 95.8 хувьтай байна.

Өнгөрсөн намар ургаагүйгээ нөхөж суулгаад 100 хувь ургаж байна. Хоёр жилийн дараа мод өөрөө ургаад ирэх үед хашааг нь өөр газарт мод тарихдаа ашиглах юм. Манай аймагт тулгамдсан олон асуудал бий.

Ажлын байр олноор бий болгох томоохон үйлдвэр, үйлчилгээний газар болон уул уурхайн салбар хөгжөөгүй. Тиймээс Хөвсгөл аймаг гурил буудайгаа 100 хувь, төмс, хүнсний ногоогоо 75.8 хувь, нарийн ногоог 33.2 хувиар олон жил хангаж байна. Тэгэхээр Засаг даргын зүгээс айл болгон хашаандаа мод таръя, 10 модны тав нь жимсний, тав нь агаарын бохирдол, тоос шороог бууруулах мод тарья гэсэн журам баталсан.

Мөрөн сумын хэмжээнд 2025 оны хавар 900 гаруй өрх мод тарьсан. Ажил хариуцсан комисс айлын хашаа болгоноор явж баталгаажуулсан. Намар ургаад ирэхээр нь аймаг нэг модыг 50 мянган төгрөгөөр үнэлж иргэдээсээ авна.

Мөрөн сумыг нарийн ногоогоор хангах зорилгоор 1000-1200 хүлэмжийг 2026 онд иргэддээ өгөх юм. Жишээлбэл, иргэн Доржтой Мөрөн сумын Засаг даргын тамгын газар гэрээ хийнэ. Сургалтуудаа ч зохион байгуулна. 2025 онд 480 орчим хүлэмж өгсөн. Ингэснээр иргэдийн сонирхлын бүлгээр байгуулагдсан төрийн бус олон нийтийн байгууллагын хүмүүсийг дэмжиж хамтран ажиллаж байна. Ахмадуудын бүлэг мод тарилтад маш сайн ажилласан.

-Хогийн цэгийн утааг дарах гэсэн ажлыг хэрэгжүүлсэн гэж байсан. Үүнийгээ тодруулна уу?

-“Амьдрах орчноо сайжруулж, өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих жил”-ийн бас нэг том ажлын нэг нь энэ юм. 1952 оноос хойш Мөрөн сумын Элстийн ард төвлөрсөн хогийн цэгийг УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнэ сайд байхдаа нэг удаа хумьж цэвэрлэсэн. Аймгийн төвийн урд зүгээс салхилахаар Мөрөнгийн төв, 13 дугаар хороо хүн амьдрах аргагүй битүү утаанд автдаг байсан.

Хөвсгөл аймаг өөрийн хөрөнгө болох 890 орчим сая төгрөгийн тендер зарлаж зохих стандартын дагуу хог тээвэрлэх,устгах ажлыг хяналт тавьж ажиллуулсан. Ингэж хогийн цэгээс нэг ч утаа гарахааргүй нам дарж чадлаа.

Мөн цэвэрлэх байгууламжаас гардаг бохирын үнэрийн аюулыг холбогдох мэргэжлийн байгууллагатай хамтарч тодорхой хэмжээнд бууруулж чадсан. Эрүүл мэндийн байгууллагын тохижилт, тоног төхөөрөмжийг сайжруулахад зориулж мөн 2025 онд 1.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийлээ. Нэгдсэн эмнэлэг ч гаднаа 128 машины зогсоолтой боллоо.

-Хамгийн их татаастай аймаг 2025 онд орлогоо хэрхэн бүрдүүлсэн нь сонирхол татаж байна. Мөн энэ онд бүтээн байгуулалтын төслүүдийн зарим санхүүжилтээ өөрсдөө босгоно гэж байсан?

-Хөвсгөл аймаг хамгийн их татаастай аймаг. 2026 онд 40.8 тэрбум төгрөгийн татаас авах байсныг УИХ-аас дөрвөн тэрбум төгрөг хасаж 36.8 тэрбум болж буурсан. 2026 онд бид зарцуулах 100 төгрөг тутмынхаа 50.8 төгрөгийг өөрөө олох юм. Бид чамлахаар чанга атгах ёстой байх. Эдийн засгийн орлого талаас нь харвал манай аймгийн орлого хэврэг л дээ. Цалин түүнтэй адилтгах орлого 40 гаруй хувийг эзэлдэг. Уул уурхай хөгжсөн аймгуудтай харьцуулахад эдийн засгийн бяр тэнхээний хувьд харьцангуй муу. 2024 онд орон нутгийн орлогоос 50 тэрбум төгрөгийг давуулж өгсөн. Тэр хөрөнгөөр биднийг туйлж байна гээд байсан. Тийм биш юм аа. Хөвсгөл аймаг 21.2 тэрбум төгрөгийн давсан орлоготой. Үүний 11 тэрбум төгрөг нь самрын орлого. Сайдын журмын дагуу 50 хувь нь Байгаль орчин уур амьсгалын санд орох журамтай.Өмнөх дөрвөн жилд нийт 46.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө босгож, бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын ажлыг хийсэн. Тэгвэл эдгээр орлогоос 2025 онд 52.5 тэрбум төгрөгийн бүтээн байгуулалтын ажлыг аймаг өөрийн хөрөнгөөр хийлээ.

-Улсын төсвөөс хасагдсан зам гүүрний барилгын төсвийг орон нутаг шийдвэрлэсэн гэж байсан?

-Орон нутгаас зургийн санд 2.2 тэрбум төгрөг хуваариллаа. Өмнө нь улсын төсвөөс хасагдаад байсан дархадын гурван сумын Багтахын голын гүүрний зургийн ажлыг орон нутгаас 250 сая төгрөгөөр хийлгэж улсын төсвөөр батлууллаа. Мөн Бэлтэсийн голын төмөр бетон гүүрний зургийг орон нутгаас 280 сая төгрөгөөр хийж батлуулсан. Рашаант сумын Цэнгэлийн голын бетонон гүүрний зураг төслийг ч бас хийлгэлээ. Хөвсгөл аймаг өөрөө орлогоо олж байгаа учраас зам гүүрээр зогсохгүй нэн шаардлагатай бүтээн байгуулалтын томоохон зураг төсвийг ч өөрсдийн санхүүжилтээр хийж байна.

Тухайлбал, Зүүн Мөрөн хороололд Азийн хөгжлийн банкны шугамаар 640 хүүхдийн сургууль, 240 хүүхдийн цэцэрлэгийн барилгын зураг төслийг хийсэн.Ингэснээрээ олон улсын зээл тусламж, улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар гүйцэтгэх боломж бүрдэж байгаа юм.

2025 оны зорилтыг бүхэлд нь дүгнэвэл төр хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд, гадаадын байгууллагатай хамтран ажиллах, хөрөнгө босгох зэргээр бүх салбарт ажил өрнөсөн жил байв. Зах зээлийн нийгэмд шилжсэнээс хойш 35 жилийн хугацаанд Хөвсгөл аймаг өөрөө мөнгөө босгож ийм хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийж байгаагүй юм. Миний хувьд орон нутгийн есөн удаагийн сонгуульд өрсөлдөж найман удаа Аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдож, найман удаа Засаг даргын мөрийн хөтөлбөрийг баталсан хүн. Тиймээс ч Хөвсгөл аймгийн ажил төрөл, орлого зарлагын тухайд ерөнхийдөө мэдлэг туршлагатай.

-2026 онд тулгамдсан ямар ажлуудыг хийхээр зорьж байна. Хамгийн чухал гэснээс нь нэрлэвэл?

-2026 онд Хөвсгөл аймаг дөрвөн зүйл дээр онцгой анхаарна. Спорт, урлаг, гар урлалын томоохон үйл ажиллагаа, арга хэмжээ зохион байгуулна. Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар 332.5 тэрбум төгрөгөөр бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын 58 арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ. 2026 онд Хөвсгөл аймаг өөрийн хөрөнгөөр 14 м/ваттын Дулааны станц барих гэж байна. 25 тэрбум төгрөг болж байгаа.

Улсын төсвөөр Дулаан цахилгааны станцыг 1968 тэрбум төгрөгөөр өргөтгөж байна. Зүүн Мөрөнгийн 77 га газарт 235 барилга, орон сууцыг барьж байгуулахаар төлөвлөсөн. Хамгийн гол нь дулааны асуудал хүнд. Үүнийг шийдвэрлэхийн тулд Хөвсгөл аймаг мөн өөрийн хөрөнгөөр зураг төслийг хийлгэж энэ оны нэгдүгээр сард тендер зарлана.

11 орчим тэрбум төгрөг орон нутгийн төсвөөс хуваарилсан.Дулааны станцыг 2027 оны аравдугаар сарын 1 гэхэд ашиглалтад өгөх ёстой гэсэн зорилго тавьж байна. Энэ бол маш том бүтээн байгуулалтын ажил. Ингэснээр суурьшлын бүс өргөжиж тэлэх, айлууд дулаанд холбогдох нөхцөл бүрдэж, улмаар агаарын бохирдол буурна. Мөн 35 болон 10 к/втын дэд станцын өргөтгөлийн ажлыг хийнэ. Түүнчлэн орон нутаг 5.7 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг шийдвэрлэж 4000 айлын янданг буулгах юм. Энэ бол том бүтээн байгуулалт болно. Таван суманд төр хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд нэгдсэн уурын зуух барина. Нэмээд Мөрөн суманд дөрвөн замын уулзвар байгуулна.

Нэг км зам 5.5 сая төгрөг. Гол төв замыг дөрвөн эгнээ болгоно. Өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих жилийн хүрээнд нэмж 3000 айлд тоног төхөөрөмж, 1000-1200 өрхөд хүлэмж өгнө. Ингэж бүх салбарт орон нутгаас хөрөнгө оруулалт хийж, бүтээн босгохоор ажиллаж байна.

Хөвсгөлд аймагт тулгамдсан маш олон асуудал бий. Жишээлбэл, Мөрөн сумын Засаг дарга дээр 0.07 газар хүссэн 1900 айлын, Түнхэл сумын Засаг дарга дээр 600 өргөдөл байдаг. Аймгийн Засаг дарга 2500 айлд газрын асуудлыг шийдэж байгаа. Мөрөн сумын Засаг дарга, холбогдох албаны хүмүүст ч үүрэг даалгаврыг өгсөн. Нийгмийн дэд бүтцийн асуудлыг шийдэх ёстой. Сумд 600 саяас 1.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж байна. Сумдын энэхүү хөрөнгө оруулалтыг нэмж тооцвол Хөвсгөл аймаг 2026 онд 76 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө босгож бүтээн байгуулалт өрнүүлнэ. Миний хувьд хэдэн жилийн өмнө ингэж төсөөлөөгүй явсан байна. Энэ дөрвөн жилд Хөвсгөл аймгийн хөгжил тодорхой хэмжээнд шинэ шатанд гарна.

Эцэст нь Хөвсгөл аймгийн уугуул, суугуул, бизнес эрхэлдэг төрийн болон төрийн бус байгууллагад ажилладаг бүх хүмүүстээ хандаж хэлэхэд Хөвсгөл аймаг 2025 онд тодорхой асуудлуудыг шийдэж чадлаа.

2026 онд бүгдээрээ хамтраад амьдрах орчноо сайжруулж, өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих, бусад салбаруудад төр, хувийн хэвшлийн хүрээнд хамтарч ажиллах боломж дүүрэн байгаа гэдгийг хэлье. Аймгийн Засаг даргын зүгээс иргэн, аж ахуй нэгж, төр хувийн хэвшлийн бүх санал санаачилгыг дэмжин ажиллах болно. Хамтдаа хөгжицгөөе Хөвсгөлчүүд ээ гэж хэлье.

Ц.БАЯР

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин